Κατάθλιψη, τι μπορεί να είναι αυτή η λέξη που στοιχειώνει την προσωπικότητα του ανθρώπου ειδικά στις εποχές της κρίσης, της δυσπραγίας και της απομόνωσης.

Είναι φορές κατά τις οποίες ακόμα και ο πιο δυνατός άνθρωπος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αυτό που λέγεται κατάθλιψη.

Ένα κύμα βαθύτατης θλίψης και μελαγχολίας που κατακλύζει τη ζωή του, την ύπαρξή του και κάθε έκφανση της δραστηριότητάς του.

Η κατάθλιψη δεν έχει σχέση με την μόρφωση, την οικονομική κατάσταση, τις πολιτικές απόψεις, την οικογενειακή ή και κοινωνική θέση.

Τα θύματά της προέρχονται απ’ όλα τα κοινωνικά και οικονομικά στρώματα. Συνήθως ξεκινάει ως μια κατάσταση που δεν κρατάει πολύ, είναι σχετικά παροδική και με αφορμή πράγματα όχι τόσο σοβαρά, αλλά αυτό είναι μόνο η αρχή.

Υπάρχουν δύο ειδών εικόνες κατάθλιψης. Η μία που αντιμετωπίζεται σε οικιακό περιβάλλον και η άλλη η πλέον σοβαρή που είναι η κλινική κατάθλιψη με πολύ σοβαρά συμπτώματα που εκτείνονται ακόμα και σε εβδομάδες, με πλήρη αποσυντονισμό της ζωής του ατόμου που παρουσιάζει την κρίση κατάθλιψης.

Η καθημερινότητα του ατόμου συνθλίβεται. Είναι σε πλήρη αδυναμία να κάνει και τις πιο απλές κινήσεις. Συχνά αρνείται ακόμα και να κάνει μπάνιο.

Στην επιστήμη της ψυχιατρικής η κατάθλιψη είναι μια κλασική ψυχική ασθένεια που αρχικά είναι αντιμετωπίσιμη. Mπορεί όμως να εξελιχθεί σε βραχνά της ζωής με πολύ σοβαρές εκδηλώσεις, οπότε και απαιτείται φαρμακευτική αγωγή στενή παρακολούθηση και πολύ συζήτηση ανάμεσα στον ή στην ασθενή και τον θεράποντα ιατρό του.

Επειδή πολλοί παραβλέπουν τόσο τα συμπτώματα όσο και τις μεταλλάξεις της νόσου, θα πρέπει να γνωρίζουν την ιατρική επιστημονική βοήθεια για το λεγόμενο τέταρτο στάδιο του μοντέλου της Κιούμπλερ-Ρος που σημαίνει ακόμα και επιζήτηση του θανάτου.

Το άτομο που χαρακτηρίζεται από κατάθλιψη έχει μια μόνιμη έκφραση στο πρόσωπο σαν μάσκα-προσωπείο, είναι πάντα λυπημένο με θλιμμένα μάτια, ανέκφραστα, δείχνει απελπισία απόγνωση, απογοήτευση από ότι συμβαίνει γύρω του αλλά και ατομική εγκατάλειψη.

Το θηρίο που λέγεται κατάθλιψη δεν ζει εκεί έξω, είναι μέσα μας. Μέχρι το 2020 η κατάθλιψη θα είναι η δεύτερη αιτία θανάτου. Ειδικά στην Ελλάδα που μαστίζεται από την κρίση, η κατάθλιψη κερδίζει καθημερινά έδαφος.

Παλαιότερα θεωρούνταν προνόμιο καθαρά γυναικείο, τώρα πια έχει ίσο μερίδιο και στα δύο φύλα.

Δυστυχώς το 1,5 εκατομμύριο ανέργων είναι κατά  70%  άντρες και αυτοί φαίνονται απολύτως επιρρεπείς στην κατάθλιψη.

Σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες έρευνες και στατιστικές, η κατάθλιψη σημειώνει αλματώδη άνοδο, όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά και σε όλο τον κόσμο.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, θα είναι η δεύτερη σε συχνότητα εμφάνισης νόσος στην επόμενη δεκαετία, μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Είναι έκπληξη το πόσοι πάσχουν από κατάθλιψη και δεν το γνωρίζουν.

Στόχος όλων, είναι να μιλάμε ανοιχτά για το θέμα χωρίς ταμπού φόβο, ή κάποια αίσθηση ενοχής.

Οι ασθενείς λένε “μου λείπει η χαρά, δεν αντλώ χαρά από τη ζωή, δεν έχω θετική σκέψη”.

Η αλήθεια είναι ότι η θλίψη, δεν έχει καμία σχέση με την κατάθλιψη.

Θλίψη έχουμε από την απώλεια ενός δικού μας ανθρώπου, η οποία όμως, δεν προχωράει πάνω από ένα εξάμηνο.

Από εκεί και πέρα δεν είναι πια θλίψη, αλλά κατάθλιψη. Και σίγουρα έχει πολλές συνοσηρότητες όπως η παχυσαρκία, το μεταβολικό σύνδρομο, ο διαβήτης, η στεφανιαία νόσος, ακόμα και δερματικές παθήσεις.

Ένας στους τρεις καταθλιπτικούς θα κάνει απόπειρα αυτοκτονίας. Ένας στους πέντε θα πεθάνει από τη νόσο. Ένας στους δέκα θα σταματήσει την εργασία του. Όλοι όμως, πρέπει να ξέρουν ότι το θηρίο θεραπεύεται.

Μια απλή εξέταση αίματος, είναι πλέον αρκετή στα εξειδικευμένα εργαστήρια για να διαπιστωθεί, αν υπάρχει αυξημένη πιθανότητα κινδύνου για εκδήλωση αυτών των ασθενειών, έτσι ώστε πλέον ο ειδικός να μπορεί να «δράσει» προληπτικά, άρα και περισσότερο αποτελεσματικά, χωρίς να περιμένει την πιθανή εκδήλωση της ασθένειας.

Αν υπάρχει κόλαση στη γη τότε η εικόνα της είναι αυτή ενός καταθλιπτικού ατόμου είχε πει ο Ρόμπερτ Μπάρτον το μακρινό 1621 κάνοντας κλινική μελέτη πάνω στη νόσο.

Οι 800.000 αυτόχειρες κάθε χρόνο μαρτυρούν ότι η νόσος θέλει μεγάλη προσπάθεια για να αντιμετωπιστεί με τις σημερινές κοινωνικές δομές. Όμως ο ασθενής πρέπει να ξέρει ότι δεν είναι μόνος και η ψυχανάλυση και ο διάλογος για το ζήτημα αυτό, δεν είναι ούτε στίγμα, ούτε ταμπού.

Οι ηλικίες εκδήλωσης της νόσου είναι μεταξύ 20 και 30 για τους νέους.

Η κατάθλιψη μπορεί να χτυπήσει μία φορά στη ζωή του ατόμου, να θεραπευτεί και να επανέλθει μετά από χρόνια.

Το άτομο νιώθει θλίψη, δεν αντλεί χαρά, ούτε από τις μεγαλύτερες επιτυχίες που μπορεί να έχει στην εργασία ή σε προσωπικό επίπεδο.

Παρουσιάζει επίσης ανορεξία, αυπνία, συχνά καταφεύγει στο κλάμα, δεν έχει αυτοπεποίθηση ή αυτοεκτίμηση.

Το άγχος είναι ο μεγάλος καταλυτικός παράγοντας. Δυσκολεύεται ο ασθενής να διατηρήσει την προσοχή του σε κάτι, νιώθει γενικά ενοχές, δεν έχει ζωντάνια, νιώθει κομμάρες και άρνηση για ζωή.

Συχνά όμως, υπάρχει και η καμουφλαρισμένη κατάθλιψη που εκδηλώνεται με ζαλάδες, πόνους στο σώμα, νιώθει να καταρρέει και βέβαια συχνά οδηγεί σε άνοια.

Μια μεγάλη βοήθεια για τον ασθενή είναι τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Γι’ αυτά δεν πρέπει να έχει φοβία, ότι μπορεί να του προκαλέσουν εθισμό. Τα αντικαταθλιπτικά δεν είναι ηρεμιστικά.

Η ψυχοθεραπεία βοηθάει ουσιαστικά τον ασθενή να πάρει άμεσα βοήθεια. ΄Όσο αφήνει τη νόσο, μπορεί να τον καταβάλει και τότε ίσως είναι πολύ αργά.

Είναι φορές που η ρίζα της νόσου προέρχεται από γενετικούς παράγοντες, ή από το περιβάλλον ή το στρες της ζωής, ή την γονεϊκή εγκατάλειψη, ή την σεξουαλική κακοποίηση ή από λήψη ουσιών ψυχοτρόπων ή από κάποια διαταραχή στην άμυνα του εγκεφάλου, κυρίως στην ουσία σεροτονίνη.